این صفحه، روایتی دیجیتال برای شناخت چندوجهی شهید دکتر مصطفی چمران است؛ مردی که زندگیاش میان آزمایشگاه و میدان، میان اندیشه و مسئولیت، و میان خلوت معنوی و روزهای دشوار مبارزه گذشت. از تهران و دانشگاه تا لبنان، از بازگشت به ایران و مسئولیت در وزارت دفاع تا حضور در جبهههای دفاع مقدس، مسیر او روایتی از علم، انتخاب، تعهد و حضور است.
چمران را نمیتوان در یک عنوان خلاصه کرد؛ هر فصل زندگی او بخشی از یک مسیر بزرگتر را آشکار میکند.
مصطفی چمران در تهران متولد شد و تحصیلات دانشگاهی خود را در ایران آغاز کرد. سپس برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت و در دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، در حوزه فیزیک و مهندسی به پژوهش پرداخت. مسیر علمی او تنها یک کارنامه دانشگاهی نبود؛ علم برای او با پرسش از مسئولیت انسان و نسبت دانش با جامعه همراه شد.
در دهه ۱۳۵۰ به لبنان رفت و در کنار امام موسی صدر به فعالیتهای اجتماعی، آموزشی و سازماندهی مقاومت پرداخت. تجربه لبنان، چهرهای دیگر از او را آشکار کرد: انسانی که علم را با مسئولیت اجتماعی و حضور در میان محرومان پیوند میزد.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی به ایران بازگشت. در بحران کردستان حضور یافت و سپس در ۱۶ آبان ۱۳۵۸ با حکم امام خمینی(ره) به وزارت دفاع منصوب شد.
او در نخستین دوره مجلس شورای اسلامی از تهران به نمایندگی رسید و سپس در شورای عالی دفاع فعالیت کرد. با آغاز جنگ ایران و عراق، در اهواز ستاد جنگهای نامنظم را شکل داد و در کنار رزمندگان در مناطق عملیاتی حضور یافت.
آغاز زندگی مصطفی چمران در تهران.
تحصیل در دانشگاه تهران و سپس ادامه مسیر علمی در ایالات متحده.
حضور در کنار امام موسی صدر و فعالیتهای اجتماعی و مقاومت.
پس از تحولات کردستان، به وزارت دفاع منصوب شد.
حضور در شورای عالی دفاع و سازماندهی ستاد جنگهای نامنظم در اهواز.
در جریان سرکشی به منطقه دهلاویه و در پی اصابت ترکش خمپاره به شهادت رسید.
پژوهشگر حوزه فیزیک و مهندسی با سابقه علمی در آمریکا.
در لبنان، دانش و توان سازماندهی خود را در خدمت جامعه و مقاومت قرار داد.
در نخستین سالهای پس از انقلاب، مسئولیت وزارت دفاع را پذیرفت.
در جنگ تحمیلی، حضور مستقیم او در میدان و تشکیل ستاد جنگهای نامنظم بخش مهمی از میراث اوست.
نوشتهها و نیایشهای او تصویری از جهان درونی و معنوی شهید ارائه میکنند.
آموزش و تربیت نیرو را بخشی از مسئولیت خود میدانست.
وصیتنامه مربوط به دوره حضور شهید در لبنان.
مشاهده متنمتون عرفانی و شخصی بهجامانده از شهید.
وزارت دفاع، مجلس و شورای عالی دفاع.
▶روایتهای تصویری شهید چمرانتماشای فیلمهای مرتبط در آپاراتمتن در قالب خوانشپذیر و مستقل ارائه شده است.
وصیت میکنم به کسی که او را بیش از حد دوست میدارم! به معبودم! به معشوقم! به امام موسی صدر! کسی که او را مظهر علی میدانم! او را وارث حسین میخوانم! کسی که رمز طایفه شیعه، و افتخار آن، و نماینده هزار و چهار صد سال درد، غم، حرمان، مبارزه، سرسختی، حقطلبی و بالأخره شهادت است!
برای مرگ آماده شدهام و این امری است طبیعی که مدتهاست با آن آشنا شدهام. ولی برای اولین بار وصیت میکنم. خوشحالم که در چنین راهی به شهادت میرسم. خوشحالم که از عالم و مافیها بریدهام. همه چیز را ترک گفتهام. علایق را زیر پا گذاشتهام. قید و بندها را پاره کردهام. دنیا و مافیها را سه طلاقه گفتهام و با آغوش باز به استقبال شهادت میروم.
از اینکه به لبنان آمدم و سالها با مشکلاتی سخت دست به گریبان بودهام، متأسف نیستم. از اینکه آمریکا را ترک گفتم، از اینکه دنیای لذات و راحتطلبی را پشت سر گذاشتم، از اینکه دنیای علم را فراموش کردم، از اینکه از همه زیباییها و خاطره زن عزیز و فرزندان دلبندم گذشتهام، متأسف نیستم.
تو ای محبوب من، دنیایی جدید به من گشودی که خدای بزرگ مرا بهتر و بیشتر آزمایش کند. تو به من مجال دادی تا پروانه شوم، تا بسوزم، تا نور برسانم، تا عشق بورزم، تا قدرتهای بینظیر انسانی خود را به ظهور برسانم و ارزشهای الهی را به همگان عرضه کنم.
تو ای محبوب من، مرا از دنیای خودپرستی و خودنمایی بیرون کشیدی و به عالم ایثار و فداکاری وارد کردی. مرا از خودم گرفتی و به خودت پیوند دادی. این پیوند مقدس را هرگز نمیشکنم و تا آخرین لحظه حیات به آن وفادار خواهم ماند.
خدایا! تو را شکر میکنم که مرا با درد آشنا کردی، با محرومیت همنشین نمودی، با دردمندان و شکستهدلان همآوازم کردی و مرا از دنیای سرمایهداران و ستمگران بیرون کشیدی و به عالم محرومین و مظلومین وارد کردی.
«خوشحالم که در چنین راهی به شهادت میرسم.»
خدایا! مرا بپذیر؛ مرا از خودم بگیر و در راه خودت به کار گیر. اگر در این راه قطرهای خون از من ریخته شود، آن را به حساب عشق و ایمانم بگذار و مرا از لغزشهای نفسانی و غرور حفظ کن.